Bir partidesiniz. Müzik çalıyor, herkes eğleniyor. Sonra aniden DJ fişi çekiyor. Işıklar açılıyor.
Ve ev sahibi “Pardon, parti bitti” diyor.
Hindistan Süper Ligi‘nde (ISL) şu an yaşanan tam olarak bu.
Dünyanın en kalabalık ülkesi. 1.4 milyar insan. Ama futbol ligini yayınlayacak kimse yok. Bu hafta işler iyice karıştı.
Gelin, bu gelişmelerin detaylarına inelim. Gözden düşen ve medya hakları için yayıncı bulamayan ISL’deki son duruma yakından bakalım.
Büyük Ayrılık
Önce oyuncuları tanıyalım.
AIFF: Hindistan Futbol Federasyonu. FSDL: Reliance şirketi tarafından yönetilen ticari ortak. Viacom18: Yayıncı kuruluş.
Reliance, Hindistan’ın en büyük holdinglerinden biri. Yıllardır ligi finanse ediyorlardı. Ama geçen ay bombayı patlattılar.
FSDL, ligi yönetme anlaşmasını feshetti.
Bu, “Dijital aboneliğinizin iptal olması” gibi değil. Bu, “İnterneti olmaması” gibi bir şey.
AIFF ortada kaldı. Ticari ortak yok. Yayıncı yok. Para yok.
Ama önce bu ilişkinin ne kadar derin olduğunu anlamanız lazım.
FSDL, 2013 yılında bir “Rüya Takım” projesi olarak doğdu: Küresel spor ajansı IMG ve Hint devi Reliance’ın ortak girişimi. Amaçları Hindistan futbolunu baştan yaratmaktı. Ancak 2020’de Reliance, “Ben tek başıma sürerim” dedi ve IMG’nin %50 hissesini satın alarak direksiyona tek başına geçti.
Masada basit bir sözleşme yoktu. 2014’ten 2028’e uzanan 15 yıllık bir “evlilik sözleşmesi” vardı. Ve bu imzanın değeri tam 700 Crore INR (77 milyon dolar) idi.
Yani Aralık ayında yırtılıp atılan şey, sıradan bir kontrat değil. 15 yıllık ve milyonlarca dolarlık bir taahhüt bir anda buharlaştı.
“Acil Durum” İhalesi
Sezonun Şubat ayı ortasında başlaması planlanıyordu ve çok daha erken başlaması gerekiyordu. Normalde şu an reklamların dönmesi lazımdı.
Ama AIFF panikle bir “Snap Tender” (Acil İhale) açtı. Teklifler için son tarih: 1 Şubat. Ligin başlama tarihi: Şubat ortası.
Bu takvim çılgınca. Medya hakları görüşmeleri aylar, bazen yıllar sürer.
İki haftada bitirmeye çalışmak? Bu, sınavdan önceki gece çalışmaya benzer.
Genelde sonu iyi bitmez.
Değerleme Çakıldı
Önceki anlaşmaya bakalım. Viacom18 (Reliance iştiraki) ligi yayınlıyordu.
Yıllık ödeme: 275 Crore INR. Yani yaklaşık 30.3 Milyon Dolar.
Fena para değil. Ama yeni ihalede şok edici bir detay var.
“Taban Fiyat Yok.” Evet, yanlış duymadınız. AIFF, “Ne verirseniz kabulümüz” modunda. Yani bu, bir Ferrari’yi açık artırmaya çıkarmak gibi.
Ama başlangıç fiyatı 1 Dolar. Piyasa analistleri net konuşuyor:
Eski rakamın (30 Milyon Dolar) yanına bile yaklaşamazlar.
Ürün Ne?
Peki masada ne var?
- 2025-26 Sezonu. (Gecikmeli başlıyor).
- 14 Kulüp.
- Tüm Dijital ve TV Hakları.
Kulağa hoş geliyor. Ama sorun “ROI” (Yatırım Getirisi). Hindistan’da kriket bir din. Futbol ise hala niş bir hobi. Kulüpler maaşları ödeyemiyor.
Bazı takımlar operasyonları durdurdu. City Group, Mumbai ortaklığından çıktı.
Yayıncılar şunu soruyor: “Kimsenin izlemediği bir lige neden milyonlar ödeyelim?”
Cevap basit: Ödemiyorlar.
Devlet Müdahalesi
Özel sektör kaçınca, gözler devlete döndü. ve böylece Spor Bakanı Mansukh Laxmanbhai devreye girdi. Tehditvari bir “Rica”da bulundu.
“Eğer yayıncı bulunamazsa, Prasar Bharti yayınlasın.” Prasar Bharti kim?
Hindistan’ın devlet kanalı. (TRT gibi düşünün). Yani serbest piyasa başarısız oldu. Ligi kurtarmak vergi mükelleflerine kalabilir. Bu, bir spor ligi için “ölüm öpücüğü”dür. Ticari cazibenin bittiğinin resmidir.
“Kötü Ayrılık”
Bu durumu bir ilişkiye benzetelim. Reliance (FSDL), AIFF ile 10 yıldır çıkıyordu. Her şeyi ödüyordu. Yemeği, kirayı, tatili.
Sonra bir gün Reliance dedi ki: “Ben artık yokum. Ayrıca arabayı da alıyorum.”
AIFF şimdi Tinder’da (İhale süreci). Profil fotoğrafı eski ve flu. Biyografisinde “Acil sevgili aranıyor” yazıyor. Ve kriterleri düşürdükçe düşürüyor.
“Zengin olmana gerek yok, nefes al yeter.”
Uyuyan Dev Koma’da mı?
Hindistan futbolu yıllardır “patlama yapacak” deniyordu. FIFA bile buraya yatırım yaptı. Ama görünen o ki, balon patladı. Medya hakları, sporun can damarıdır. Damar kesildi.
1 Şubat kritik tarih.
Ya birisi ucuza kapatacak. Ya da devlet kanalında siyah-beyaz film tadında maç izleyeceğiz. Her iki durumda da, 30 Milyon Dolarlık günler geride kaldı. Bu, küresel spor ekonomisi için bir ders.
Nüfus (1.4 Milyar), her zaman gelir (Revenue) demek değildir.
Hindistan’daki süreci izlemeye devam edeceğiz.
